Xin chào các bạn !

Thật tuyệt vời khi  mỗi ngày được viết , được chia sẻ những bài viết về kiến thức, kinh nghiệm về ngành cơ khí được mình đúc kết từ thực tế quá trình làm việc , trau truốt từng bài viết để chia sẻ đến cộng đồng.

Trong gia công cơ khí , sau khi gia công phay thô, phay tinh, tiện thô, tiện tinh...xong sản phẩm tùy vào độ yêu cầu của sản phẩm, người ta thường có công đoạn gia công tinh lần cuối để sản phẩm đạt độ chính xác cao, đồ bóng bề mặt tốt, hay sản phẩm có tính thẩm mỹ cao.

Bài viết hôm nay cùng cokhithanhduy tìm hiểu về các phương pháp thường sử dụng trong gia công tinh lần cuối trong ngành cơ khí nhé !

1. Phương pháp gia công mài

 

a. Mài nghiền 

- Bản chất của mài nghiền là quá trình cắt của các hạt mài tự do chuyển động cưỡng bức (còn gọi là bột nghiền) dưới một áp lực xác định giữa dụng cụ nghiền và bề mặt chi tiết được gia công.

                     Mài nghiền

- Bột nghiền gồm bột mài trộn với dầu nhờn, parafin, mỡ bò và axit hữu cơ theo một tỷ lệ nhất định. Khi nghiền thô cần bột mài có kích thước hạt lớn, khi nghiền tinh sử dụng bột mài có kích thước hạt nhỏ.

- Mài nghiền có thể gia công được các mặt phẳng, mặt trụ ngoài và trong, các mặt định hình đạt độ chính xác cấp 6, Ra = 0.2 ÷ 0.01 µm, sai lệch về kích thước sau mài nghiền có thể nhỏ hơn hoặc bằng 0.6 µm.. Do đó mặt nghiền được sử dụng rộng rãi để gia công các bộ xilanh bơm cao áp, các chi tiết trong thiết bị thủy lực, các bộ truyền bánh răng đòi hỏi độ chính xác cao, mặt phân khuôn trong công nghệ chế tạo khuôn.

b. Mài khôn

                   Mài khôn

- Mài khôn là một bước phát triển của mài nghiền nhằm nâng cao năng suất.

- Mài khôn dùng để gia công tinh lỗ nhờ đầu khôn quay tròn và tịnh tiến dọc trục.

- Thay dầu nghiền và bột nghiền bằng một dụng cụ mang thanh đá gọi là đầu khôn.

- Trong quá trình khôn mỗi thanh đá tạo nên một lưới quỹ đạo của các hạt mài đan chéo nhau. Do có nhiều thanh đá nên vết các hạt mài xóa nhau nhiều lần vì vậy khôn thông thường đạt độ chính xác cấp 7, đôi khi cấp 6,

Ra = 0.4 ÷ 0.05 µm.

- Ưu điểm của mài khôn :

  •  Các hạt mài có quỹ đạo xác định, có nhiều hạt mài cùng tham gia cắt cho nên lượng dư gia công có thể lớn  và đạt được năng suất cao hơn nghiền.
  • Vận tải cắt thấp (gia công thép Vc = 40 ÷ 60 m/ph, gia công gang, đóng thau Vc = 60 ÷ 75 m/ph), nhiệt cắt thấp (nhiệt độ vùng gia công t = 50÷1500C) cho nên không làm thay đổi cấu trúc mạng tinh thể lớp bề mặt, do đó giữ được cơ tính đồng thời giảm được ứng suất dư lớp bề mặt của chi tiết gia công.
  •  Độ cứng vững của đầu khôn cao, trục gá không bị biến dạng do lực tác dụng nên trục cân bằng lẫn nhau do đó đảm bảo lỗ gia công tròn.
  • Quá trình cắt êm do ít rung động vì vậy có thể đạt độ chính xác cao.

- Nhược điểm của mài khôn :

  • Khi khôn các hạt mài tách ra khỏi đầu khôn có thể găm vào bề mặt gia công làm tăng tốc độ mài mòn của chi tiết đối tiếp khi giữa chúng có chuyển động tương đối đối với nhau. Vì vậy sau khi mài khôn nhất thiết phải làm sạch bề mặt lỗ cẩn thận.
  •  Mài khôn không sửa được sai số về hình dạng và sai lệch về vị trí không gian của lỗ. Do đó trước khi khôn phải khắc phục các sai lệch đó bằng tiện tinh, chuốt hoặc mài.

c. Mài siêu tinh xác 

- Mài siêu tinh xác là phương pháp gia công tinh có thể đạt độ chính xác và độ nhám bề mặt cao.

- Mài siêu tinh xác có thêm chuyển động lắc dọc trục với tần số cao ( từ 500-1200  htk\phút ), với biên độ từ 1,5-5 mm.

- Áp lực mài nhỏ.

- Vận tốc cắt thấp.

- Mài siêu tinh được ứng dụng chủ yếu trong công nghệ chế tạo o tô và máy bay.

2. Đánh bóng

- Đánh bóng là phương pháp gia công tinh nhằm nâng cao độ nhẵn bóng bề mặt bằng cách dùng bàn đánh bóng kết hợp với bột mài chà xát nên bề mặt gia công với tốc độ cao.

- Bánh đánh bóng gồm các loại sau:

  • Bánh đánh bóng bằng gỗ có độ bền nhỏ dễ bị cong vênh thường dùng đánh bóng sơ bộ.
  • Bánh đánh bóng bằng vải thô dùng hạt mài có kích thước lớn để gia công thô các chi tiết lớn.
  • Bánh đánh bóng bằng vải mềm dùng hạt mài có kích thước nhỏ dùng để đánh bóng tinh.
  • Bánh đánh bóng bằng vải ép dùng để đánh bóng rất tinh.

- Đánh bóng không sửa chữa được sai lệch về hình dạng, sai lệch về vị trí tương quan và khuyết điểm trên bề mặt gia công. Vì vậy trước khi đánh bóng chi tiết phải được gia công tinh và chỉ để lại lượng dư khoảng 5 µm.

- Khi đánh bóng có thể áp chi tiết vào bánh đánh bóng bằng tay hoặc bằng máy. Trong sản xuất hàng loạt đánh bóng thường được thực hiện bằng dây đai có đính hạt mài.

3. Cạo

                Cạo bạc đỡ

- Cạo là phương pháp gia công tinh thực hiện bằng tay với các dụng cụ đơn giản được chế tạo từ thép dụng cụ hoặc thép gió.

- Chất lượng cạo chủ yếu phụ thuộc vào trình độ tay nghề của công nhân. Trước khi cạo cần kiểm tra độ phẳng của mặt gia công bằng cách dùng bản mẫu bôi lớp bột màu rất mỏng rồi áp và xoa đều lên bề mặt chi tiết, sau đó cạo  vào những điểm cao (những điểm có dính bột màu).

-  Khi cạo cần lưu ý:

  •  Phải gá đặt chi tiết ổn định.
  •   Bản mẫu phải có độ chính xác và độ cứng vững cao.
  • Bề mặt trước khi cạo phải được gia công tinh bằng phay, bào, doa … và để lại lượng dư thừa vừa phải.

-Ưu điểm của cạo :

  • Cạo có thể đạt được độ chính xác về kích thước, độ nhẵn bề mặt, độ chính xác về vị trí tương quan cao bằng các dụng cụ đơn giản, do đó cạo rất phù hợp với sản xuất đơn chiếc.
  • Có thể gia công tinh các mặt phẳng có kết cấu và hình dạng phức tạp (rãnh mang cá, mặt lỗ của bạc…) mà các phương pháp khác không thể gia công được.
  • Có thể dùng cạo để gia công tinh lần cuối các mặt phẳng có kích thước lớn.
  • Bề mặt khi cạo có khả năng giữ duầ bôi trơn tốt trong quá trình làm việc.

- Nhược điểm của cạo :

  • Năng suất thấp, thực hiện bằng tay nên chất lượng sản phẩm phụ thuộc vào tay nghề của thợ.
  • Không cạo được vật liệu quá cứng.

Trên đây là tổng quan về các phương pháp thường sử dụng trong gia công tinh lần cuối .Hy vọng qua bài viết của mình các bạn sẽ biết thêm vềcác phương pháp thường sử dụng trong gia công tinh lần cuối. Các bạn nếu có thắc mắc hay cần thêm thông tin gì có thể comment dưới bài viết. Nếu bạn nào có đóng ghóp hay những kinh nghiệm về cơ khí, cơ điện tử cần chia sẻ tới mọi người xin gửi

về email : cokhithanhduy@gmail.com.

Hẹn gặp các bạn ở các bài viết sau, và đừng quên để lại một like để ủng hộ cokhithanhduy nhé !

Tuấn Anh.

Tuan AnhGia công cơ khíKiến thức cơ khíCác phương pháp thường sử dụng trong gia công tinh lần cuối,Cạo,Đánh bóng,Mài khôn,Mài nghiền,Mài siêu tinh xác
Xin chào các bạn ! Thật tuyệt vời khi  mỗi ngày được viết , được chia sẻ những bài viết về kiến thức, kinh nghiệm về ngành cơ khí được mình đúc kết từ thực tế quá trình làm việc , trau truốt từng bài viết để chia sẻ đến...