Khái niệm và Phân loại CHUẨN trong thiết kế và công nghệ gia công - lắp ráp 

Nếu bạn đã từng học qua về cơ khí nói chung hay bộ môn công nghệ chế tạo máy nói riêng thì bất kỳ ai cũng biết về CHUẨN, tuy nhiên không phải ai cũng có thể hiểu sâu và đúng hoàn toàn khái niệm về chuẩn. Cũng có nhiều bạn nhầm lẫn giữa chuẩn trong thiết kế, gia công hay trong lắp ráp.

Như các bạn biết thì CHUẨN là VÔ CÙNG quan trọng trong cơ khí, qua trọng từ khâu thiết kế- gia công - đến lắp ráp. CHUẨN ảnh hưởng đến độ chính xác của chi tiết. Vậy nên nếu việc chọn chuẩn sai hoặc chọn chuẩn chưa đúng thì nó ảnh hưởng đến cả một quy trình trong thiết kế đến gia công và lắp ráp và đương nhiên sẽ ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Và sẽ cực kỳ nguy hiểm trong sản xuất hàng loại.

Chính vì vậy, hôm nay mình sẽ chia sẻ những hiểu biết của mình về chuẩn và cách chọn chuẩn trong thiết kế và gia công, cách chọn chuẩn thô, chuẩn tinh và ý nghĩa của tương phương pháp chọn( Phần 2). Trước tiên chúng ta phải hiểu về khái niệm chuẩn và phân loại chuẩn như thế nào.

I. Khái niệm CHUẨN

Về phương diện hình học, Chuẩn dùng trong chế tạo máy là tập hợp đường điểm, bề mặt của chi tiết dùng làm căn cứ để xác định vị trí của một tập hợp đường điểm, bề mặt khác của chi tiết đó hay của các chi tiết khác trong mỗi quan hệ lắp ghép nhất định.

II. Phân loại chuẩn

1. Chuẩn thiết kế:
  • Chuẩn thiết kế là một tập hợp đường điểm , bề mặt dùng làm căn cứ để ghi kích thước
  • Đặc điểm: Bề mặt chuẩn có vai trò tương đương nhau, kích thước thiết kế là vô hướng vì trong quá trình thiết kế, các bề mặt được hình thành đồng thời.
  • Chuẩn thiết kế có thể khác chuẩn gia công

Ví dụ về chuẩn thiết kế:

2. Chuẩn công nghệ

* Đặc điểm: Các bề mặt chuẩn không có vai trò tương đương nhau, kích thước công nghệ là có hướng rõ ràng vì trong công nghệ các bề mặt hình thành theo một quy trình một quy phạm nhất định.

2.1. Chuẩn công nghệ gia công

* Chuẩn định vị: 

  • Khái niệm: Là tập hợp đường điểm, bề mặt của chi tiết dùng làm căn cứ để xác định vị trí của chi tiết trong Hệ thống công nghệ( Hệ thống công nghệ bao gồm Máy, Dao, Đồ gá, Chi tiết gia công).
  • Chuẩn tỳ:  Là các mặt chuẩn vừa định vị vừa tỳ vào đồ định vị của đồ gá.

  • Chuẩn không tỳ: Là các mặt chuẩn chị định vị và không tỳ vào đồ định vị của đồ gá.

  • Chuẩn thô: Là những bề mặt chưa qua gia công cơ lần nào.
  • Chuẩn tinh: Là những bề mặt đã qua gia công cơ ít nhất một lần. Bao gồm chuẩn tinh chính là chuẩn tinh vừa dùng trong gia công và vừa dùng để lắp ráp, và chuẩn tinh phụ là chuẩn tinh chỉ dùng trong gia công mà không dùng trong lắp ráp.

* Chuẩn đo lường: Là tập hợp đương điểm bề mặt của chi tiết gia công, dùng làm căn cứ để đo lường và kiểm tra vị trí của bề mặt đang gia công( kiểm tra kích thước của nguyên công)

2.2. Phân loại chuẩn theo quan hệ về vị trí các bề mặt chuẩn trong 1 sơ đồ gá đặt( 5 chuẩn)

         1. Chuẩn khởi xuất( thuộc chi tiết gia công): Là tập hợp đường điểm bề mặt hình thành ở nguyên công( bước ) trước, dùng làm căn cứ để xác định vị trí của bề mặt đang gia công. Kích thước khởi xuất là kích thước nối từ chuẩn khởi xuất đến bề mặt gia công.

           2. Chuẩn định vị( thuộc chi tiết gia công): Chính là chuẩn định vị dùng trong quá trình gia công

           3. Chuẩn đo lường (thuộc chi tiết gia công): Chính là chuẩn đo lường dùng tron quá trình gia công.

           4. Chuẩn chỉnh dao: Là tập hợp đường điểm bề mặt thuộc hệ thống công nghệ ( Máy, đồ gá, dao), không thuộc chi tiết gia công, dùng làm căn cứ để gá đặt dụng cụ

            5. Chuẩn cơ sở: Là tập hợp đường điểm, bề mặt thuộc chi tiết nào đo trong hệ thống công nghệ , không thuộc vào dao, có vị trí không đổi khi gá đặt cả loạt chi tiết

=> Đây là 5 chuẩn mà chúng ta thường dùng trong quá trình gia công. Hiểu sâu và vận dụng đúng là điều rất cần thiết  để đảm bảo quá trình gia công đạt độ chính xác cao cũng như nâng cao về chất lượng.

=> Ví dụ cụ thể về các loại chuẩn để các bạn phân biệt rõ được 5 loại chuẩn trên.

Theo hình hình vẽ quá trình gia công như trên và Phân loại chuẩn theo quan hệ về vị trí các bề mặt chuẩn trong 1 sơ đồ gá đặ thì chúng ta xác định được các loại chuẩn như sau

  1. Mặt gia công: bề mặt A
  2. Kích thước khởi xuất : K
  3. Chuẩn khởi xuất: điểm M
  4. chuẩn chỉnh dao: đường thẳng đi qua O1
  5. Chuẩn cơ sở: đường thẳng đi qua O1
  6. Chuẩn đo lường: điểm M
  7. Chuẩn định vị: Mặt cầu tâm O

Chú ý:  Chọn chuẩn phải đảm bảo sao cho tính trùng chuẩn càng cao càng tốt nhất, vì nó sẽ giảm được sai số gia công

2.3 Chuẩn công nghệ lắp ráp
  • Chuẩn định vị lắp ráp: Tập hợp đường điểm bề mặt của chi tiết, làm căn cứ để xác định vị trí của 1 tập hợp đường điểm bề mặt của chi tiết khác trong quan hệ lắp ráp.
  • Chuẩn đo lường: Tập hợp đường điểm bề mặt của chi tiết, làm căn cứ để đo lường, kiểm tra vị trí của tập đường điểm bề mặt của chi tiết khác trong lắp ráp.

Vừa rồi, mình vừa tổng hợp tất tần tần về khái niệm và phân loại tất cả các loại chuẩn trong cả thiết kế đến gia công và lắp ráp. Như mình nói ban đầu thì CHUẨN thực sự vo cùng quan trọng. vì thế khi thiết kế, gia công, lắp ráp chúng ta cần phải tính toán và xem vị trí chọn chuẩn đâu là hợp lý nhất, giảm sai số gia công, giảm thời gian gia công và lắp ráp để cuối cùng nâng cao tính chính xác và giá thành sản phẩm.

Vì mt cng đng cơ khí phát trin, chúng ta hãy chia s tht nhiu đ cùng thành công các bn nhé. Nếu các bn mun nhn TÀI LIU CƠ KHÍ MIN PHÍ TRN ĐI t nhóm chúng mình thì Hãy nhanh tay đăng ký TI ĐÂY đ chúng ta cùng nhau chia s trao đi kinh nghiêm tht nhiu hơn.

Đăng ký nhn tài liu min phí ti đây: tailieucokhimienphi.com

Mi ý kiến đóng góp xin liên h dưới đây. Xin cm ơn !

Mail: cokhithanhduy@gmail.com

Webside: Cokhithanhduy.com

                 Tailieucokhimienphi.com

Facebook: facebook.com/cokhithanhduy

Hotline: 0918 418 509

Bên cnh đó, ngoài s thích chia s tht nhiu kiến thc kinh nghip bí kíp cơ khí chế to máy thì

Cơ Khí Thanh Duy còn chuyên nhn:

- Gia công cơ khí chính xác trên máy điu khin t đng CNC

- Gia công các loi đ gá jig cho lp ráp kim tra

- Chuyên V - THIT K KHUÔN - Khuôn đt dp - Khuôn ép nha - Khuôn đúc

- Hướng dn V - THIT K - LP TRÌNH GIA CÔNG trên các phn mm cơ khí

Hãy liên h vi nhóm chúng mình nhé. Mong mt ngày sm được làm đi tác vi tt c các bn.

Cám ơn tt c các bn đã ghé thăm blog ca mình. Chúc các bn luôn có nhiu sc khe, nim vui và hnh phúc. Có nhiu cng hiến cho đi.

 

 

 

http://cokhithanhduy.com/wp-content/uploads/2017/05/chuan12.jpghttp://cokhithanhduy.com/wp-content/uploads/2017/05/chuan12-150x150.jpgThanhDuyCông nghệ chế tạo máycách chọn chuẩn công nghệ gia công,chuẩn chỉnh dao trong gia công cơ khí chế tạo máy,chuẩn định vị trong gia công cơ khí chế tạo máy,chuẩn gia công,chuẩn lắp ráp,chuẩn thiết kế,Khái niệm và Phân loại CHUẨN trong thiết kế,khái niệm về chuẩn thiết kế,phan biet cac loai chuan trong gia cong chi tiet,phân biệt các loại chuẩn trong gia công chi tiết máy,phân lọa chuẩn trong gia công
Khái niệm và Phân loại CHUẨN trong thiết kế và công nghệ gia công - lắp ráp  Nếu bạn đã từng học qua về cơ khí nói chung hay bộ môn công nghệ chế tạo máy nói riêng thì bất kỳ ai cũng biết về CHUẨN, tuy nhiên không phải ai cũng...