Xin chào các bạn !

Hiện nay hầu hết ở tất cả các nước sự gia tăng độ tự động hóa của dây chuyền sản xuất là một việc làm vô cùng cần thiết, luôn được đặt lên hàng đầu. Trong nền cơ khí công nghiệp chế tạo thì những yêu cầu về độ tỉ mỉ, tốc độ, độ chính xác ngày càng tăng cao.  Vì vậy  truyền động bánh răng được sử dụng trong nhiều loại máy và cơ cấu khác nhau .  Truyền động bánh răng được sử dụng rất rộng rãi bởi vì chúng có nhiều  ưu điểm so với các truyền động khác. Robot hàn công nghệ cao ngày này thường sử dụng cơ chế truyền động bánh răng để giúp gia tăng độ chính xác giữa các chi tiết hàn. Vậy cơ chế truyền động bánh răng là gì? Cùng cokhiduykhanh tìm hiểu về cơ chế truyền động bánh răng nhé !

1. Cơ chế truyền động bánh răng là gì ?

Cơ chế truyền động bánh răng thực hiện truyền chuyển động và tải trọng nhờ sự ăn khớp của các răng trên bánh răng hoặc thanh răng. Cơ chế truyền động bánh răng  được ứng dụng trong nhiều loại máy với các cơ cấu khác nhau để truyền chuyển động quay từ trục này sang trục khác giữa các trục song song/ cắt nhau/ chéo nhau. Ngoài ra, truyền động bánh răng còn được sử dụng để biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến hay biến chuyển  động tịnh tiến thành chuyển động quay nhờ vào sự ăn khớp của các răng trên bánh răng.

Cơ cấu truyền động bánh răng thông thường bao gồm từ hai bánh răng trở lên,thường dùng trong các trường hợp:

1. Tăng tốc 2. Giảm tốc 3. Thay đổi hướng chuyển động.

Hộp giảm tốc

2. Phân loại truyền động bánh răng

Tryền động bánh răng được phân loại theo các đặc điểm về hình học và chức năng.

Các loại truyền động bánh răng.

- Theo vị trí tương đối giữa các trục phân ra :

  • Truyền động giữa các trục song song : Truyền động bánh răng trụ răng thẳng, răng nghiêng và chữ V ( hình a,b, c).
  • Truyền động giữa các trục cắt nhau : Truyền động bánh răng côn răng thẳng, răng nghiêng và cung tròn (hình f, g).
  • Truyền động giữa các trục chéo nhau ( truyền động hypeboloit ): Truyền động bánh răng trục chéo, truyền động bánh răng côn chéo ( truyền động hypoit ). ( hình d,e ).

- Theo tính chất di động của các các đường tâm bánh răng phân ra :

  • Truyền động bánh răng thường :đường tâm các bánh răng cố  định.
  • Truyền động bánh răng hành tinh : có ít nhất một đường tâm của bánh răng di động.

- Theo phương của răng so với đường sinh phân ra :

  • Truyền động bánh răng thẳng.
  • Truyền động bánh răng nghiêng, răng cong (truyền động bánh răng côn răng cong ).

- Theo vị trí tâm bánh răng so với tâm ăn khớp phân ra :

  • Truyền động bánh răng ăn khớp ngoài :tâm các bánh răng  ở hai phía so với tâm ăn khớp.
  • Truyền động bánh răng ăn khớp trong ( hình h ).

- Theo dạng profin răng phân ra :

  • Truyền động bánh răng thân khai.
  • Truyền động bánh răng xycloit.
  • Truyền động bánh răng novikov ( cung tròn ).

Truyền động bánh răng thân khai được sử dụng nhiều hơn cả vì vận tốc trượt nhỏ nên tổn thất do ma sát  ít, hiệu suất cao , bán kính cong ở vùng tiếp xúc đủ lớn nên khả năng tải lớn đồng thời dụng cụ cắt có cạnh thẳng, dễ đảm bảo độ chính xác cao.

- Theo điều kiện làm việc của bộ truyền phân ra :

  • Truyền động bánh răng chịu lực : dùng để truyền công suất, kích thước xác định theo độ bền.
  • Truyền động bánh răng không chịu lực : chỉ thực hiện các chức năng về động học, kích thước không cần xác định theo độ bền.

Để biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến và ngược lại ta dùng truyền động bánh răng- thanh răng.

Một số loại bánh răng đặc biệt như : bánh răng rút, bánh răng không tròn ...

3. Ưu nhược điểm và phạm vi sử dụng cơ chế truyền động bánh răng.

- So với các truyền động khác truyền động bánh răng có các ưu điểm như sau :

  • Kích thước nhỏ, khả năng tải lớn.
  • Tuổi thọ cao, làm việc tin cậy.
  • Hiệu suất cao có thể đạt 0,97-0,99.
  • Tỉ số truyền không đổi.

- Nhược điểm :

  • Chế tạo phức tạp , độ chính xác cao.
  • Gây ồn khi vận tốc lớn.

- Phạm vi sử dụng :

  • Sử dụng rất rộng rãi: từ đồng hồ , khí cụ đến các máy hạng nặng.
  • Phạm vi sử dụng lớn về công suất , tốc độ và tỉ số truyền ( V tới 200 m/s, P tới hàng chục nghìn kW, tỉ số truyền lớn hàng trăm , thậm chí hàng nghìn trong một số cấp ).

4. Độ chính xác của bộ truyền bánh răng.

Tiêu chuẩn Việt Nam qui định 12 cấp chính xác chế tạo bộ truyền bánh răng theo thứ tự có độ chính xác giảm dần từ 1-12 ( thường sử dụng cấp chính xác 6,7,8,9 ).

Mỗi cấp được đặc trưng bởi ba chỉ tiêu :

  • Mức chính xác động học.
  • Mức chính xác làm việc êm.
  • Mức tiếp xúc của răng.

Để tránh kẹt răng , TCVN qui định 6 dạng khe hở theo thứ tự A, B, C, D, E, H có khe hở giảm dần, mức H khe hở bằng không.

Ngoài ra tiêu chuẩn cũng qui định về dung sai về khoảng cách trục, độ nghiêng trục và các thông số khác .

Khi chọn cấp chính xác cần căn cứ vào vận tốc vòng phạm vi sử dụng của bộ truyền.

Trên đây là tổng quan về cơ chế truyền động bánh răng . Hy vọng qua bài viết của mình các bạn sẽ biết thêm và hiểu sâu thêm về cơ chế truyền động bánh răng. Các bạn nếu có thắc mắc hay cần thêm thông tin gì có thể comment dưới bài viết. Nếu bạn nào có đóng ghóp hay những kinh nghiệm về cơ khí, cơ điện tử cần chia sẻ tới mọi người xin gửi về email : cokhithanhduy@gmail.com.
Hẹn gặp các bạn ở các bài viết sau, và đừng quên để lại một like để ủng hộ cokhithanhduy nhé !

Tuấn Anh.

Tuan AnhChi Tiết MáyKiến thức cơ khíbánh răng,Các loại bánh răng,truyền động bánh răng,Ưu nhược điểm cơ chế truyền động bánh răng
Xin chào các bạn ! Hiện nay hầu hết ở tất cả các nước sự gia tăng độ tự động hóa của dây chuyền sản xuất là một việc làm vô cùng cần thiết, luôn được đặt lên hàng đầu. Trong nền cơ khí công nghiệp chế tạo thì những...