Xin chào các bạn !

Thật tuyệt vời khi  mỗi ngày được viết , được chia sẻ những bài viết về kiến thức, kinh nghiệm về ngành cơ khí được mình đúc kết từ thực tế quá trình làm việc , trau truốt từng bài viết để chia sẻ đến cộng đồng.

Trong ngành cơ khí nói chung hay chuyên ngành gia công cơ khí thì các bạn đều có nghe qua về lượng dư gia công. Khi chế tạo phôi để gia công người ta thường sẽ chừa lượng dư để gia công thô, gia công tinh lại sản phẩm đó. Lượng dư gia công là yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới độ chính xác của sản phẩm, cũng như là giá thành của sản phẩm.

Bài viết này cùng cokhithanhduy tìm hiểu tổng quan về lượng dư trong gia công cơ khí nhé !

1. Lượng dư gia công là gì ?

         Gia công tiện bóc tách lượng dư

 

- Lượng dư gia công là lớp kim loại được bóc đi khi gia công tiện phay , bào, khoan, khoét, doa... các sản phẩm cơ khí.

  • Ví dụ : Một chi tiết phôi có dạng trục có đường kính 30mm, yêu cầu cần gia công để đạt được kích thước trục lắp ghép là 27mm, chi tiết được gia công trê máy tiện và lớp kim loại hớt đi 3mm, lớp kim loại đó là lượng dư gia công.

- Muốn đạt được chi tiết có hình dạng, kích thước và chất lượng theo yêu cầu kỹ thuật thiết kế ta phải thực hiện gia công qua nhiều nguyên công(hay nhiều bước). Tại mỗi nguyên công hay mỗi bước ta phải hớt đi một lượng kim loại nhất định.

- Xác định lượng dư gia công ngoài đạt độ chính xác còn ghóp phần nâng cao hiệu quả kinh tế của sản phẩm.

-  Lượng dư gia công quá lớn sẽ dẫn đến:

                    Gia công phay thô

  • Tốn vật liệu, làm cho hệ số sử dụng vật liệu giảm xuống.
  • Tăng khối lượng để gia công chi tiết.
  • Tốn năng lượng điện(vì phải cắt nhiều lần hoặc phải dùng máy có công suất lớn).
  • Hao mòn dụng cụ cắt.
  • Máy mòn nhanh.
  • Vận chuyển nặng.
  • Ngoài ra, lượng dư lớn còn gây khó khăn cho việc gia công trên máy điều chỉnh sẵn, tăng biến dạng đàn hồi của hệ thống công nghệ, làm giảm độ chính xác gia công.
  • Tất cả những yếu tố trên làm cho giá thành của sản phẩm tăng.

- Lượng dư gia công quá nhỏ sẽ dẫn đến:

  • Lượng dư không đủ để hớt đi sai lệch của phôi.
  • Lượng dư quá nhỏ sẽ dẫn đến hiện tượng trượt giữa dao và chi tiết, dao sẽ bị mòn nhanh, bề mặt gia công không đạt được độ bóng cao.
  • Tăng phế phẩm và tăng giá thành sản phẩm.

2. Phân loại lượng dư gia công

- Lượng Dư Trung Gian:

  • Lượng dư trung gian là lớp kim loại được hớt đi ở mỗi bước hay mỗi nguyên công.
  • Lượng dư trung gian là hiệu số kích thước do bước hay nguyên công sát trước để lại và kích thước do bước(hay nguyên công) đang thực hiện tạo nên.
  • Ta ký hiệu lượng dư trung gian là Zb.

- Lượng Dư Tổng Cộng:

  • Lượng dư tổng cộng là lớp kim loại cần hớt đi trong tất cả các nguyên công(hay các bước).
  • Lượng dư  tổng cộng được ký hiệu bằng Z0 và bằng hiệu số kích thước của phôi và của chi tiết.

- Lượng Dư Đối Xứng:

  • Lượng dư đối xứng tồn tại khi gia công các mặt tròn xoay(tròn ngoài, tròn trong) đối xứng  khi gia công các mặt phẳng đối xứng.

- Lượng Dư Không Đối Xứng:

  • Lượng dư không đối xứng tồn tại khi các bề mặt được gia công không phụ thuộc lẫn nhau.
  • Lượng dư gia công một phía là một trường hợp đặc biệt của lượng dư gia công không đối xứng khi có một bề mặt đối diện không được gia công.

3. Phương pháp dùng để xác định lượng dư

Trong ngành chế tạo máy người ta thường áp dụng hai phương pháp xác định lượng dư gia công; phương pháp thống kê - kinh nghiệm và phương pháp tính toán – phân tích.

-Phương pháp thống kê - kinh nghiệm:

  • Phương pháp thống kê kinh nghiệm được phổ biến trong sản xuất. theo phương pháp này thì lượng dư gia công được xác định bằng tổng giá trị lượng dư theo kinh nghiệm.
  • Nhược điểm của phương pháp này là không tính đến điều kiện gia công cụ thể, cho nên lượng dư gia công thường lớn hơn giá trị cần thiết.giá trị lượng dư của các bước(hay nguyên công) được cho trong sổ tay công nghệ chế tạo máy.

- Phương pháp tính toán - phân tích:

  • Phương pháp này dựa trên cơ sở phân tích các yếu tố tạo thành lượng dư do giáo sư Kovan đề xuất.
  • Khi gia công loạt chi tiết trên máy được điều chỉnh sẵn, vì kích thước của phôi dao động trong phạm vi dung sai, nghĩa là amin đến amax, cho nên kích thước của chi tiết đạt được là bmin và bmax. lượng dư gia công tương ứng là Zbmin và Zbmax.

Trên đây là tổng quan về lượng dư trong gia công cơ khí .Hy vọng qua bài viết của mình các bạn sẽ biết thêm về lượng dư trong gia công cơ khí , và áp dụng tốt vào trong công việc thực tiễn của bản thân. Các bạn nếu có thắc mắc hay cần thêm thông tin gì có thể comment dưới bài viết này. Nếu bạn nào có đóng ghóp hay  có những kinh nghiệm về cơ khí, cơ điện tử cần chia sẻ tới mọi người xin gửi

về email : cokhithanhduy@gmail.com.

Hẹn gặp các bạn ở các bài viết sau, và đừng quên để lại một like, một share để ủng hộ cokhithanhduy nhé !

Tuấn Anh.

Tuan AnhCông nghệ chế tạo máyKiến thức cơ khíLượng dư gia công là gì,Lượng dư gia công quá lớn,Lượng dư gia công quá nhỏ,Phân loại lượng dư gia công
Xin chào các bạn ! Thật tuyệt vời khi  mỗi ngày được viết , được chia sẻ những bài viết về kiến thức, kinh nghiệm về ngành cơ khí được mình đúc kết từ thực tế quá trình làm việc , trau truốt từng bài viết để chia sẻ đến...